Saving Banca Monte dei Paschi or saving the Euro

New rules for banks put to the test

Monte dei Paschi, Italy’s oldest bank, is in dire need of new capital (NRC Handelsblad, 12-10-2016). Recent EU rules prevent saving banks with taxpayers’ money. One would think that Italian populists applauded that rule. But they don’t, because many shareholders are people with a small purse. Beppe Grillo wants to save them. I understand that, but should we applaud a fresh rule being diverted? EU member states are good at that as soon as their own interests are in peril. Italy is facing new elections, as are other EU countries. Populist parties are expected to produce spectacular results in 2017.

A new test for Europe

Here we have a new test for Europe. There are two possibilities. When the Italian government chooses to abstain the Banca and other banks will suffer, and consequently the rest of the economy. People may lose their pensions. This is all very sad, but a strong lesson is learned. The Netherlands will be hurt too, but we must stay firm. We are in favour of strict EU rules, especially since our Minister of Finance, Dijsselbloem, is president of the Euro group. Those rules are agreements between member states, not unilateral Brussels dictates. The second option is that Italy’s government helps out. The Italian state debt will rise, but the European Central Bank can buy the new debt. No one gets hurt? The necessary reform of Italy’s weak banks doesn’t come nearer and the other Euro countries suffer a high risk to experience a new banking crisis.

Euro-pause for Italy

I have a proposition. If the Italian government supports the Banca other Euro countries should demand Italy’s retreat from the Euro, at least temporarily. In that way a clear line is drawn and rosy promises of reform are not needed. In this way also, the ground is cut from under the feet of populists and our politicians will not be tempted to waver.

Italië uit de Euro?

Bank Monte dei Paschi di Siena heeft geld nodig

De oudste bank van Italië heeft extra kapitaal nodig (NRC 10-12-2016). Volgens de nieuwe regels van de EU mag de bank niet meer door de belastingbetalers worden gered. Je zou denken dat alle populisten in Italië dat toejuichen. Maar dat is niet zo, want de aandeelhouders van deze bank zijn vaak kleine spaarders. En die wil Beppe Grillo ontzien en de Italiaanse staat kapitaal laten verstrekken.  Begrijpelijk, maar gaat er nu toch weer een afwijking van de regel komen? Europese lidstaten zijn daar goed in als het om hun eigen belang gaat. Italië vreest een overwinning van de Vijfsterrenbeweging nu Renzi is afgestraft in het referendum van deze week. Maar ook ander landen houden hun hart vast voor populisten.

Test voor Europa

Deze kwestie is een nieuwe test voor Europa. Er zijn twee mogelijkheden. Als Italië niet bijspringt zullen er veel andere banken onder lijden, en daarna ook de rest van de economie. Mensen zullen hun pensioen kwijtraken. Dat is erg vervelend, maar een harde les. Ook Nederland zal daar last van kunnen krijgen, maar dan moeten we maar op onze tanden bijten. We staan immers voor de Europese regels. Die regels zijn afspraken tussen landen, en minister Dijsselbloem heeft daar een grote rol in gespeeld. Ons parlement heeft ermee ingestemd. De tweede mogelijkheid is dat de Italiaanse regering toch bijspringt. Dan gaat de staatsschuld van Italië omhoog, en dan kan de Europese Bank die opkopen. Geen centje pijn. Behalve schending van de afspraken wordt zo slecht gedrag dubbel beloond. Van de noodzakelijke bankenhervorming komt weinig terecht en de andere Euro-landen lopen een vergoot risico op ene nieuwe bankencrisis.

Duidelijke streep: Italië uit de Euro

Ik wil een voorstel doen. Als de Italiaanse regering toch helpt zouden de andere Euro-landen moeten eisen dat Italië uit de Euro stapt, in elk geval tot de zaken op orde zijn. Dat heeft als voordeel dat er een duidelijke streep wordt getrokken en niet wordt vertrouwd op beloften voor hervorming die later halfzacht zullen blijken te zijn. Een ander voordeel is dat de eurosceptici in Italië het gras voor de voeten wordt weggemaaid en dat tegelijk onze politici de kans op wankelmoedigheid wordt ontnomen.